Bạn đã từng học tiếng Anh từ thời cấp 2, cấp 3. Bạn từng làm không ít bài tập ngữ pháp, ghi nhớ hàng trăm từ vựng, thậm chí có thể đọc hiểu một đoạn văn tương đối tốt. Nhưng rồi một ngày, khi có người nước ngoài hỏi bạn một câu rất đơn giản: “How was your day?”, bạn lại không biết phải trả lời thế nào.
Bạn biết mình muốn nói gì. Thậm chí, trong đầu đã có sẵn câu trả lời bằng tiếng Việt. Nhưng khi chuyển sang tiếng Anh, mọi thứ dường như bị mắc kẹt.
Nếu bạn từng trải qua cảm giác này, có lẽ vấn đề không nằm ở việc bạn thiếu năng lực học ngoại ngữ. Có thể bạn đã dành quá nhiều thời gian để học cách nhận biết tiếng Anh, nhưng chưa thực sự rèn luyện cách sử dụng nó.
Biết nhiều từ vựng không đồng nghĩa với việc có thể giao tiếp tiếng Anh
Một trong những hiểu lầm phổ biến khi học tiếng Anh là cho rằng chỉ cần biết đủ nhiều từ vựng và ngữ pháp, khả năng giao tiếp sẽ tự động được cải thiện.
Thực tế, việc nhận ra một từ khi đọc và chủ động sử dụng từ đó khi nói là hai khả năng khác nhau.
Trong nghiên cứu về quá trình học từ vựng ở người trưởng thành, Caitlin A. Rice và Natasha Tokowicz (2020), đăng trên tạp chí Studies in Second Language Acquisition, đã phân tích cách người học hình thành và củng cố mối liên kết giữa hình thức từ, âm thanh và ý nghĩa.
Nghiên cứu cho thấy việc chỉ lặp lại từ vựng theo cách máy móc chưa đủ để tạo nên khả năng sử dụng từ hiệu quả. Việc kết hợp ôn tập có khoảng cách, chủ động nhớ lại và vận dụng từ vào những hoạt động tạo nghĩa có thể hỗ trợ quá trình học tốt hơn.
Điều này giúp chúng ta hiểu một vấn đề rất quan trọng:
Bạn có thể nhận ra một từ khi nhìn thấy nó, nhưng chưa chắc đã có thể tự nhớ ra và sử dụng nó khi cần giao tiếp.
Ví dụ, bạn đã học từ “decision” và biết nó có nghĩa là quyết định. Nhưng khi muốn nói “Tôi vẫn chưa đưa ra quyết định”, bạn lại không biết phải diễn đạt như thế nào.
Đó là khoảng cách giữa việc biết kiến thức và khả năng sử dụng kiến thức.
Não bộ cần nhiều hơn việc ghi nhớ để hình thành khả năng nói tiếng Anh
Khi giao tiếp, bạn không chỉ cần nhớ từ vựng. Não bộ còn phải thực hiện nhiều hoạt động gần như đồng thời:
- Tiếp nhận và hiểu điều người đối diện đang nói.
- Xác định mình muốn truyền đạt thông tin gì.
- Truy xuất từ vựng và cấu trúc phù hợp.
- Sắp xếp từ thành câu.
- Điều khiển cơ quan phát âm để tạo ra lời nói.
Với người chưa có nhiều kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh, những hoạt động này vẫn đòi hỏi nhiều nỗ lực có ý thức.
Vì vậy, nếu phần lớn thời gian học chỉ dành cho việc đọc tài liệu, chép từ mới và làm bài tập ngữ pháp, bạn có thể tích lũy được kiến thức nhưng vẫn thiếu cơ hội rèn luyện khả năng truy xuất và sản sinh ngôn ngữ.
Nói cách khác, học để hiểu và học để nói cần có sự kết hợp, chứ không thể thay thế hoàn toàn cho nhau.
Muốn giao tiếp tốt hơn, hãy thay đổi cách học tiếng Anh
Nếu đang mất gốc hoặc cảm thấy mình học mãi không tiến bộ, bạn không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc học lại hàng nghìn từ vựng hay ghi nhớ thêm những cấu trúc phức tạp.
Hãy thử thay đổi cách tiếp cận bằng những bước nhỏ hơn.
1. Học từ vựng trong cụm từ và ngữ cảnh
Thay vì chỉ ghi nhớ từ “interested”, hãy học cách sử dụng nó trong câu:
- I’m interested in music.
- I’m interested in learning English.
- What are you interested in?
Khi học theo cụm, bạn không chỉ nhớ nghĩa của một từ mà còn dần làm quen với cách từ đó được sử dụng trong giao tiếp.
2. Tập tự nhớ lại thay vì chỉ đọc lại
Sau khi học một nhóm từ mới, hãy thử đóng tài liệu và tự đặt câu với chúng.
Bạn cũng có thể tự hỏi:
- What did I do yesterday?
- What do I usually do at weekends?
- What kind of food do I like?
Đừng quá áp lực về độ dài hay sự hoàn hảo của câu trả lời. Mục tiêu ban đầu là tập lấy kiến thức đã học ra sử dụng.
3. Đưa tiếng Anh vào những cuộc hội thoại thực tế
Bạn có thể bắt đầu bằng những chủ đề rất quen thuộc như công việc, gia đình, sở thích, đồ ăn hay những hoạt động thường ngày.
Khi thường xuyên nghe câu hỏi, tự phản hồi và diễn đạt suy nghĩ, bạn có thêm cơ hội biến kiến thức đã học thành khả năng giao tiếp.
Học tiếng Anh không chỉ là học thêm kiến thức, mà còn là học cách sử dụng những gì mình đã biết
Tại Let’s Speak, tụi mình luôn chú trọng việc giúp người học có cơ hội nghe và nói ngay từ những bước đầu tiên.
Thay vì bắt đầu bằng những bài học quá nặng về lý thuyết, người học được tiếp cận tiếng Anh qua các chủ đề gần gũi, làm quen với từ vựng và mẫu câu, sau đó từng bước tham gia vào những cuộc hội thoại cùng giáo viên nước ngoài.
Với người mới bắt đầu, một câu trả lời ngắn cũng có giá trị. Từ việc giới thiệu bản thân, kể về một ngày của mình đến chia sẻ quan điểm về một chủ đề yêu thích, mỗi lần thực hành đều là một cơ hội để người học làm quen với việc sử dụng tiếng Anh.
Tụi mình tin rằng, một người học không cần phải chờ đến khi giỏi ngữ pháp mới được phép nói. Họ cần một lộ trình phù hợp và một môi trường đủ khuyến khích để bắt đầu nói, được hướng dẫn và tiếp tục tiến bộ.
Bạn đã học tiếng Anh nhiều năm nhưng vẫn chưa tự tin giao tiếp?
Có thể bạn không cần thêm một chồng tài liệu mới. Điều bạn cần lúc này là một cách học giúp những kiến thức đã có thực sự bước ra khỏi trang giấy.
Nếu đang tìm kiếm một lộ trình học tiếng Anh giao tiếp cho người mất gốc, Let’s Speak sẵn sàng đồng hành cùng bạn từ những câu nói đầu tiên.
Inbox fanpage Let’s Speak để được tư vấn chương trình phù hợp với trình độ và mục tiêu của bạn.
Hotline: 0902 995 830 – 0901 805 043
💜 Đừng chờ đến khi hoàn hảo mới bắt đầu nói tiếng Anh. Hãy bắt đầu để từng ngày nói tốt hơn.
